Leer elk kind lezen

Dyslexie is discriminatie



alain.de.botton-420x0

Alain de Botton

In zijn bevlogen boek Statusangst becommentarieert de Britse filosoof Alain de Botton een voorval uit het leven van de schrijfster Virginia Woolf.

Op een goede herfstdag een kleine honderd jaar geleden wilde Virginia Woolf een paar manuscripten raadplegen in de bibliotheek van het Trinity College aan de universiteit van Cambridge. Maar toen ze de bibliotheek wilde binnengaan, verscheen er een ‘laatdunkende, zilverharige, minzame heer’, die haar vriendelijk meedeelde dat ‘dames tot zijn spijt alleen onder begeleiding van een bestuurslid van de universiteit of gewapend met een introductiebrief tot de bibliotheek werden toegelaten.’

Virginia Woolf

Virginia Woolf

Woolf begreep donders goed wat de deftige heer met zijn beleefde glimlach eigenlijk zei: ‘Vrouwen hebben niets te zoeken in het hoger onderwijs.’ Dat beweerde hij niet eens op eigen initiatief. Veel van de meest vooraanstaande medici in Groot-Brittannië hadden gewezen op de geringere omvang van vrouwelijke schedels waarmee ze de biologische inferioriteit van het vrouwelijke verstand meenden te kunnen verklaren. Politici en bewindslui allerhande hadden hun beleid gewoon afgestemd op deze wetenschappelijke inzichten.

Wanneer zulke ideeën als niet meer dan natuurlijk worden beschouwd, zegt de Botton in zijn commentaar (p. 233-236), dan ligt de verantwoordelijkheid voor het leed dat ze veroorzaken ofwel bij niemand in het bijzonder, ofwel bij de gekwetste partijen zelf. Volgens de tijdsgeest had Woolf zich dus moeten afvragen: ‘Wat deugt er niet aan mij, dat ik de bibliotheek niet in mag?’ Maar ze liet zich niet afschepen en stelde een andere, een politieke vraag: ‘Wat deugt er niet aan de beheerders van de bibliotheek dat ze mij er niet in laten?’

roomofonesownWoolf stapte over haar gekwetste gevoelens heen, ging naar de British Library in Londen (waar vrouwen al twintig jaar werden toegelaten) en begon een onderzoek naar de houding van mannen ten opzichte van vrouwen. Wat ze vond was een overvloed aan vooroordelen en halfbakken wijsheden, met gezag gedebiteerd door geestelijken, filosofen en wetenschappers. Zo ontstond A Room Of One’s Own, het boek waarin Virginia Woolf voor elke vrouw een kamer voor zichzelf eiste, een inkomen van 500 pond per jaar en het recht op onderwijs.

Legt u deze episode uit het leven van Virginia Woolf nu even naast het werk van Julian Elliott en Elena Grigorenko. Die geven in The Dyslexia Debate een overzicht van wat we écht weten over  dyslexie en leesproblemen. Dat is heel vergelijkbaar met wat Virginia Woolf ontdekte. Natuurlijk valt op geen enkele manier aan te tonen dat een vrouwelijk brein inferieur zou zijn aan een mannelijk. Net zo goed is er geen aantoonbaar defect in het brein van kinderen die niet goed leren lezen. De vraag is dus niet wat er aan de kinderen scheelt. De vraag is wat er aan het onderwijs scheelt dat ze gekregen hebben. Toch leggen we gemakshalve de verantwoordelijkheid voor het leed van de moeizame lezer net als in Woolfs ervaring bij de gekwetste partijen: de kinderen die het ook niet kunnen helpen. Wat we zouden moeten doen is moeizaam lezende kinderen geven wat ze nodig hebben. En dat is precies wat Virginia Woolf voor elke vrouw opeiste: goed onderwijs.

Zo bezien is dyslexie niets anders dan een subtiele vorm van discriminatie. Wie beweert te weten welke kinderen niet goed kunnen leren lezen speelt de rol van de zilverharige heer door wie Woolf met een beleefde glimlach de bibliotheek uit werd gestuurd.

Lees ook: Dyslexie is een banaal label

Nog geen commentaren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

De Alfabetcode bij Van Gils en Gasten

Klik op de afbeelding om het gesprek te bekijken.

Nikslexie: de Alfabetcode-film

Klik op de afbeelding om de documentaire te bekijken.

Basiskoppelingen oefent u zo

Klanken herkennen? Letters schrijven? Basiskoppelingen maken? Klik op de afbeelding en kijk hoe dat gaat.

Vlotheid trainen gaat zo

Klik op de afbeelding om de tutorial te bekijken.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux