Leer elk kind lezen

Schei toch uit over talent



Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits' missie is hopeloos verkeerd.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits. Haar idee dat scholen talentzoekers moeten zijn, is hopeloos verkeerd.

Over de beleidsnota van onderwijsminister Crevits is nauwelijks gepraat. Dat is jammer, want met haar ‘krachtige missie’ marcheert Crevits resoluut de verkeerde kant uit.

Crevits wil namelijk dat ‘het ontdekken en ontwikkelen van de talenten van alle kinderen en jongeren vooropstaat.’ Scholen moeten vooral talentzoekers zijn. (Als u dat wilt nalezen, klik hier.) Dat is een populair, maar ook een rampzalig idee.

 

Stanford-psychologe Carol Dweck

Stanford-psychologe Carol Dweck

In die richting wijst het werk van de Stanford-psychologe Carol Dweck. Dweck liet elfjarige kinderen een puzzel met abstracte motieven oplossen, een simpele, niet verbale test dus. Na de test kwamen er vriendelijke woorden van de begeleiders. Bij de ene groep kinderen gingen die over hun talenten: ‘Jij bent wel slim.’ Bij de andere over de inspanning die ze geleverd hadden: ‘Dat heb je goed gedaan.’ Toen er moeilijker tests volgden, begonnen de kinderen in de eerste groep zich af te vragen of ze echt wel zo slim zijn. En als ze een nieuwe testopdracht mochten kiezen, wilde 67 procent liever een simpele. De kinderen die voor hun inspanning waren geprezen reageerden totaal anders. Bijna allemaal wilden ze liever een moeilijke opdracht maken dan een makkelijke waarvan ze niets konden leren. Daardoor werden de kinderen in de tweede groep al gauw veel beter in dit soort opdrachten. Dat was zelfs te zien toen ze weer een puzzel kregen die niet moeilijker was dan de eerste uit de reeks. De kinderen die gehoord hadden hoe slim ze wel zijn, scoorden nu slechter dan bij de eerste puzzel, de andere groep deed het veel beter.

Carol Dwecks boek. Succes heeft vooral te maken met hoe we denken.

Carol Dwecks succesboek. Succes heeft vooral te maken met hoe we denken.

Dwecks puzzelexperiment is maar één bouwsteen in wat een massieve consensus onder cognitief psychologen en onderwijskundigen is geworden. Kinderen (en volwassenen) die prestaties aan een tamelijk vast gegeven als talent toeschrijven, zijn veel minder geneigd om inspanningen te leveren. Als ze bijvoorbeeld geloven dat ze geen wiskundeknobbel hebben, doen ze geen moeite voor wiskunde, want dat heeft toch geen zin. Maar ook als ze ervan overtuigd zijn dat ze wél goed zijn in wiskunde, passen ze voor de meer uitdagende vraagstukken. Ze zijn bang voor reputatieschade als ze zouden falen en spelen liever op safe. En daar komt nog iets bij: vaak vinden ze ‘moeite doen voor wiskunde’ typisch voor wie er geen talent voor heeft. Ze zijn zuinig met hun inspanningen en blijven onderpresteren.

Zulke effecten zijn te zien bij álle leerprocessen: intellectuele, fysieke en artistieke. Voor het welbevinden en voor de prestaties op school maakt het een enorm verschil waaraan de leerkracht succes toeschrijft: aan talent of aan inspanning. In zijn boek Visible Learning heeft de Nieuw-Zeelandse onderwijskundige John Hattie zowat alles samengevat wat de wetenschap aan het licht heeft gebracht over de effecten van wat we zoal doen en laten in het onderwijs. De gewoonte met het grootste negatieve effect, ongeveer het slechtste wat we kunnen doen, is leerlingen labelen: dyslectisch, goed in wiskunde, anderstalig, hoogbegaafd, uit een taalarme omgeving, enzovoort. Dat komt omdat labels doen alsof ze uitleggen waarom een leerling iets niet zou kunnen leren. Daardoor hebben ze een verlammend effect op de pogingen van leerlingen en leerkrachten om het tóch te leren. Het beste wat we leerlingen kunnen bieden, de factor met het grootste positieve effect, is een leerkracht met een goede mindset: ‘Wie je ook bent en waar het ook om gaat, je kunt altijd wel een hoop beter worden en ik ga je daarbij helpen.’

Scholen die met de beste bedoelingen op zoek gaan naar de talenten van hun leerlingen staan de ontwikkeling van die talenten dus veel meer in de weg dan ze denken. Hun leerlingen presteren slechter en ze zijn faalangstiger dan jongeren die geleerd hebben dat gericht oefenen in vrijwel elk succesverhaal een grotere rol speelt dan talent. Hoe zulke scholen gestructureerd zijn, maakt daarbij weinig verschil. Crevits’ missie is dus hopeloos verkeerd. Scholen moeten vooral géén talentzoekers zijn. Onderwijs moet niet uitzoeken of leerlingen slim of getalenteerd zijn, onderwijs moet leerlingen slimmer en beter maken.

Als u Dwecks puzzelexperiment wilt zien, hier is het. (Kijkt u ook maar eens goed, mevrouw de minister.)

Het echt sensationele aan Dwecks idee is dat de praktische uitvoering ervan in het ge-buik van een klein woordje zit. Wat zeg je tegen een kind als lezen niet lukt? Dat hij het niet kan, of dat hij het nog niet kan?

Het lijkt niets, maar het maakt nogal wat uit. Dweck heeft dat op diverse plekken en in diverse omstandigheden uitgezocht. Een voorbeeld.

Dweck bestudeerde een school in een reservaat met kinderen van Native Americans. In wiskunde waren ze ramp: in alle vergelijkende studies haalden ze de slechtste scores uit hun district. Toen werd het woordje nog geïntroduceerd, waaruit de leerlingen leerden dat niemand goed of slecht is in wiskundige vergelijkingen, dat iedereen er beter in kan worden. Anderhalf jaar later waren diezelfde kinderen in hun district de besten voor wiskunde. En dat wil nogal wat zeggen: de meest welgestelde delen van Seattle maakten er deel van uit. Of zoals Dweck het zegt: de Native American kids wisten de Microsoft kids te overklassen.

Kinderen hebben recht op een omgeving waarin ze kunnen groeien: een omgeving waar nog niet wordt gezegd in plaats van niet en dys.

Nog geen commentaren

Geef een reactie

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

De Alfabetcode bij Van Gils en Gasten

Klik op de afbeelding om het gesprek te bekijken.

Nikslexie: de Alfabetcode-film

Klik op de afbeelding om de documentaire te bekijken.

Basiskoppelingen oefent u zo

Klanken herkennen? Letters schrijven? Basiskoppelingen maken? Klik op de afbeelding en kijk hoe dat gaat.

Vlotheid trainen gaat zo

Klik op de afbeelding om de tutorial te bekijken.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux