Leer elk kind lezen

Schatkist: de valse start van Veilig leren lezen



Leren lezen met kim begint als de kinderen de kleuterklassen achter de rug hebben. Of neen, op dat ogenblik zijn ze al begonnen. De Veilig leren lezen-auteurs hebben namelijk ook Schatkist, een complete methode voor de kleuterschool én het begin van een doorgaande leerlijn naar Veilig leren lezen en de handschriftmethode (we zullen ze maar zo noemen) Pennenstreken.

En inderdaad, wie op de kleuterschool met Schatkist heeft gewerkt, zal bij kim veel herkennen: Kim op het Puddingboomplein, Zoem de bij, de pictogrammen en figuren én de differentiatie op de drie niveaus, ster, maan en zon.

Maar er is meer. Schatkist bestaat uit 18 ankers. Die zijn een aanbod waaruit de leerkracht kan kiezen. Binnen één anker worden twee letters aangeboden, waarvan de leerkracht er één kan uitkiezen. Schatkist adviseert om negen ankers te behandelen in één jaar, wat dus automatisch wil zeggen: negen letters per jaar. ‘In elk jaarpakket is er afwisseling tussen medeklinkers, korte klinkers, lange klinkers en tweetekenklinkers. Vaak krijgen wij de vraag of de ‘eu’ en de ‘au’ aan bod komen in de methode. Ja, deze letters worden aangeboden. Ook komen de lange klinkers (‘aa’, ‘oo’ enzovoorts) al in periode 2 aan bod, juist omdat bekend is dat beginnende lezers vaak moeite hebben met deze klanken.’

Laten we voor een keer niet moeilijk doen over de slechte gewoonte van de auteurs om ‘au’ en ‘eu’ letters te noemen, om te doen alsof het verschil tussen de /a/ in ‘man’ en de /aa/ in ‘maan’ een kwestie van lengte is, om te doen alsof het aantal tekens waarmee je een klinker schrijft een eigenschap van die klinker is. Laten we het ook niet hebben over de ster-maan-zon-differentiatie die dus al op de kleuterschool begint, doorgetrokken wordt in de lagere school en tóch convergent is: een tijdelijke maatregel om kinderen binnen de kortste keer weer bij de groep te laten aanluiten. Laten we een andere vraag stellen: is het een goed idee om kinderen op deze manier al eens met een handvol letters in aanraking te laten komen voordat het formele leesonderwijs begint?

Dat is twijfelachtig. De Canadese psycholoog Keith Stanovich onderzocht het effect van de snelheid waarmee kinderen leren lezen. Niet het moment waarop, maar het tempo waaraan de kinderen vooruitkomen, zodra ze begonnen zijn. Stanovich’ conclusie: hoe vlotter de start, hoe gretiger er later wordt gelezen; hoe gretiger kinderen lezen, hoe slimmer ze worden.

Negen letters per jaar, waarvan er sommige niet eens letters zijn, dat is geen vlotte start, maar een valse.

No Comments Yet

Leave a Reply

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux