Leer elk kind lezen

Wat kunt u nog geloven?



cover-willinghamHet is eigenlijk om gek van te worden: over vrijwel alles is er wel een studie. Kinderen leren beter met hun schoenen uit. Lezen doen ze beter met een uitgekiend verlichtingssysteem in de klas. Daar is allemaal wetenschappelijk onderzoek over. Maar wat hebt u daaraan?

Om u het bos door de bomen te helpen zien schreef cognitief psycholoog Daniel Willingham een vlot en heerlijk helder boek: When Can You Trust The Experts? Pedagoog Pedro De Bruyckere zorgde voor een Nederlandse bewerking: Wat we kinderen echt kunnen leren.

Ik heb De Bruyckeres bewerking nog niet ingekeken, maar hij zou het al erg bont moeten hebben gemaakt om Willinghams boek de status van absolute aanrader te ontnemen. En toch is er iets wat me steekt aan het wetenschappelijke onderzoek, zelfs als het prima is uitgevoerd.

Dat zit zo. John Hatties onnavolgbare overzichtsstudie Visible Learning culmineert in een soort hitlijst van de meest effectieve onderwijspraktijken. Op plaats 8 – net bóven goede feedback – staat een element waaraan Hattie welgeteld zeven tekstregels commentaar besteedt: teacher clarity. Hatties bondigheid is volkomen begrijpelijk: dat helderheid beter is dan wazigheid en warrigheid is zo vanzelfsprekend dat het niet hoeft te worden toegelicht of onderzocht.

Het gevolg laat zich raden: onderzoek over wat werkt in het onderwijs gaat bijvoorbeeld wél over schoenen en verlichting, maar niet over helderheid. Zelfs niet over de vraag of het onderwijs dat kinderen krijgen voldoende helder is.

Door dat manifeste gebrek aan aandacht is teacher clarity de verwaarloosde achilleshiel van het leesonderwijs geworden. Heldere instructie is bij aanvankelijk lezen van levensbelang, maar behalve Dwaalspoor dyslexie toont geen enkele studie aan dat het aan die helderheid schort als het mis gaat. Volgens Philips zijn er echter wel wetenschappelijke aanwijzingen dat het met het licht te maken zou kunnen hebben. Volgens anderen met de schoenen. En als wetenschappers zo over denken, moeten het wel  interessante denkpistes zijn.

thumbnail-wandplaat-mugStelt u zich dat eens concreet voor. In kern 6 van het nieuwe Veilig Leren Lezen leren de kinderen de letter ‘g’. In één klap zowel voor de stemloze klank /ch/ in ‘mug’ als voor de stemhebbende /g/ in ‘geit’. Zou u het een goed idee vinden om in kern 3 waar de letter ‘d’ aan bod komt, naast het woord ‘doos’ ook meteen ‘rood’ aan te bieden? Neen, denkt u, van die letter ‘d’ die in ‘rood’ niet voor de klank /d/ maar voor een stemloze /t/ staat, zouden kinderen in de war raken. Als dat zo is, kunnen ze vanwege ‘mug’ net zo goed in war raken over /g/ en /ch/. En wat hebben ze dan nodig: wat meer teacher clarity of een SchoolVision-lichtsysteem?

Wat mij steekt aan aan de roep om evidence based onderwijs is dus dat hij al te vaak de aandacht afleidt van evidente oplossingen waarvoor onderzoekers de evidence niet aanleveren omdat ze het onderzoeksthema geen onderzoek waard vinden. Teacher clarity illustreert dat punt. Het staat helemaal bovenaan in de lijst met de meest effectieve onderwijspraktijken, toch lijkt niemand er oog voor te hebben. Maar: zolang die clarity beter kan, hoeven we de oplossing voor de problemen van moeilijk lerende kinderen niet veel verder te zoeken: niet bij de lampen in de klas, niet in de schoenen van de kinderen, niet in hun genen, niet in hun brein. Laten we die allereerst zoeken in de helderheid van wat we ze hebben aangeboden. Als vrieswonden perfect te verklaren zijn door extreme koude, dan hoeven we ook niet op zoek te gaan naar sneeuwmicroben of bijtgrage kobolden die bij lage temperaturen onzichtbaar worden.

Zolang u beseft dat wetenschappers soms de belangrijkste vragen links laten liggen en dat wetenschap daarom een beetje in een tunnel kijken is, lost Wat we kinderen echt kunnen leren twee problemen voor u op. Eén: wat kunt u nog geloven? En twee: wat leest u deze zomer?

Nog geen commentaren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

De Alfabetcode bij Van Gils en Gasten

Klik op de afbeelding om het gesprek te bekijken.

Nikslexie: de Alfabetcode-film

Klik op de afbeelding om de documentaire te bekijken.

Basiskoppelingen oefent u zo

Klanken herkennen? Letters schrijven? Basiskoppelingen maken? Klik op de afbeelding en kijk hoe dat gaat.

Vlotheid trainen gaat zo

Klik op de afbeelding om de tutorial te bekijken.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux