Leer elk kind lezen

Dyslexie en dyscalculie



bosman

Anna Bosman

Met leesproblemen en dyslexie zit het zo: leesproblemen zijn echt, dyslexie – een aangeboren onvermogen om met het schrift te leren omgaan –  is fictie. Daarom heeft een zogenaamde dyslexiediagnose nog nooit iemand geholpen een betere lezer te worden.

Of het met dyscalculie ook zo zit, wordt mij wel eens gevraagd. Grof gesteld ziet dat er ongeveer hetzelfde uit als dyslexie, maar dan bij rekenen. De kern van het probleem zou wel eens dezelfde kunnen zijn, maar – eerlijk is eerlijk –  sterke argumenten die aantonen dat dyscalculie vooral een kwestie is van ineffectief onderwijs heb ik niet.  Toch is dat precies de stelling die de Nijmeegse hoogleraar Anna Bosman verdedigt in haar artikel Zo leer je alle kinderen rekenen.

Bosmans argumentatie begint bij wat in Nederland en Vlaanderen over dyscalculie algemeen wordt aangenomen. Daarvoor verwijst  ze naar UGent-expert Annemie Desoete.

annemie desoete

Annemie Desoete

‘De diagnose dyscalculie of rekenstoornis wordt volgens Desoete (2003) alleen gesteld als aan een aantal criteria wordt voldaan. De eerste is dat de leerling significant zwakker moet presteren op een rekentoets dan we op basis van zijn intelligentie (en of andere schoolse prestaties) zouden verwachten (het zogenaamde discrepantiecriterium). De tweede voorwaarde is dat er geen andere verklaring voor het rekenprobleem mag zijn, zoals een neurologische stoornis, lage intelligentie, slecht zien of de invoering van een nieuwe rekenmethode (exclusiecriterium). Een derde eis is dat de leerling heel veel achter moet zijn wat de rekenprestaties betreft (ernstcriterium); in Vlaanderen hanteert men veelal de voorwaarde behorende tot de 3% slechtst presterende leerlingen. Het vierde en laatste criterium betreft de hardnekkigheid van het probleem. Ondanks remediëring van ongeveer 6 maanden is er geen noemenswaardige vooruitgang geboekt (resistentiecriterium).’

Pol Ghesquière

Pol Ghesquière

Die criteria zijn min of meer dezelfde als de voorwaarden die volgen KULeuven-expert Pol Ghesquière vervuld moeten zijn om bij moeilijkheden met lezen over  dyslexie te kunnen spreken. Maar Bosman heeft bij die criteria toch een bedenking.

‘Wat mij altijd verbaasd heeft aan de reeks criteria voor dyscalculie (hetzelfde geldt overigens ook voor de diagnose dyslexie) is het ontbreken van het ‘effectief onderwijs criterium’. Er zou eerst vastgesteld moeten worden of er wel effectief onderwijs is gegeven. Dat de meeste leerlingen wel het vereiste niveau hebben met de gehanteerde didaktiek is geen argument dat het onderwijs optimaal is. De leerlingen die het wel leren, leren mogelijk meer en beter als de didaktiek wel optimaal is.’

En dan komt –niet zomaar tussen haakjes – het verband met dyslexie.

‘Dat dit wel degelijk tot de mogelijkheden behoort, blijkt uit het onderzoek naar de effectiviteit van de methodiek ‘Zo leer je kinderen lezen en spellen’ (Bosman, 2007). Hieruit is namelijk gebleken dat leerlingen van het speciaal onderwijs een lees- en spellingniveau kunnen halen dat vergelijkbaar is met dat van leerlingen in het regulier onderwijs. Deze adequate didaktiek laat zien dat vrijwel alle kinderen kunnen leren lezen en spellen en dat daarmee weinig tot geen dyslexiediagnoses meer gesteld hoeven te worden.’

Adequate didactiek, daar gaat het dus om. Maar, voegt ze eraan toe, ‘dat simpele recept – gerichte instructie en systematisch oefenen – lijkt de laatste decennia eerder uitzondering dan regel in de klaslokalen.’ En: ‘Elke school die jaarlijks drie dyslectische leerlingen heeft, moet zich serieus afvragen wat ze fout doet.’

Maar waarom zou zo’n school dat doen? Als ze voldoende dyslectische leerlingen heeft, krijgt ze extra middelen.

Nog geen commentaren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Een video die u niet mag zien

Klik op de afbeelding. Dan ziet u waarom dat niet mag.

Nikslexie: de Alfabetcode-film

Klik op de afbeelding om de documentaire te bekijken.

Basiskoppelingen oefent u zo

Klanken herkennen? Letters schrijven? Basiskoppelingen maken? Klik op de afbeelding en kijk hoe dat gaat.

Vlotheid trainen gaat zo

Klik op de afbeelding om de tutorial te bekijken.

De Alfabetcode bij Van Gils en Gasten

Klik op de afbeelding om een fragment van het gesprek te bekijken.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux