Leer elk kind lezen

Dyslexieschade



Dyslexie is een diagnostische constructie, een aanname over wat er aan de hand zou kunnen zijn als iemand onmogelijk vlot met het schrift uit de voeten lijkt te kunnen. Maar aan de bruikbaarheid van de constructie valt te twijfelen. Eigenlijk kunnen we het concept dyslexie maar beter vergeten. Dat vind ik niet alleen, dat vinden experts die in het leesonderzoek niet voor niets een ijzeren reputatie hebben: Keith Stanovich, Julian Elliott, Elena Grigorenko, Frank Vellutino, Dorothy Bishop, Renate Valtin.

Zo bezien lijkt dyslexie een foute afslag die we ooit genomen hebben, toen we geen weg zagen in het gepieker over leesproblemen. Dat is een bijzonder beleefde voorstelling van zaken. Want wat het concept dyslexie ons gebracht heeft, oogt echt niet fraai. Er zijn ten minste drie dingen die in geen enkele schadeclaim tegen het concept mogen ontbreken.

  1. De linke deal die moeizaam lezende kinderen wordt voorgeschoteld: ‘jij bent niet dom, maar je vlotter met letters leren omgaan gaan wij niet doen.’
  2. Onderzoek naar wat dyslectische lezers anders maakt dan gewone, uitgevoerd op proefpersonen van wie met geen mogelijkheid valt te zeggen of ze gewone, dan wel dyslectische lezers zijn.
  3. Onderwijsmethodes waarvan de makers in de steeds groter wordende groep kinderen die niet goed leert lezen en spellen, geen enkel argument zien om de inhoudelijke kwaliteit van hun product tegen het licht te houden: van zulke ‘foutjes’ krijg je immers geen dyslexie.

Ooit leek de dyslexie-afslag een goed idee. Niemand snapte waarom ijverige en pientere kinderen toch niet leerden lezen. Tot artsen met een bruikbaar idee voor de dag kwamen. Ze hadden namelijk al patiënten gezien die bijvoorbeeld na een zware val hun leesvermogen waren kwijtgeraakt. Voor wat er met die patiënten aan de hand was, hadden ze ook een term bedacht: dyslexie. Zou het dan niet kunnen dat er in het brein van die kinderen iets gelijkaardigs aan de hand is, niet door een beschadiging na een val, maar door een aangeboren stoornis?

Ruim honderd jaar later blijken de baten van dat idee mager uit te vallen, en de kosten hoog op te lopen. Dat oogartsen het leesonderzoek vanaf 1917 waarschijnlijk de verkeerde kant hebben uitgestuurd, moeten we ze maar niet kwalijk nemen. Zulke dingen gebeuren. Maar of er nu nog goede redenen te bedenken zijn om te blijven geloven dat het concept dyslexie leesproblemen zal oplossen, is een andere zaak.

Er is niets mis met fouten maken, maar met volhouden dat het goed was, is zowat alles mis.

Nog geen commentaren

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Een video die u niet mag zien

Klik op de afbeelding. Dan ziet u waarom dat niet mag.

Nikslexie: de Alfabetcode-film

Klik op de afbeelding om de documentaire te bekijken.

Basiskoppelingen oefent u zo

Klanken herkennen? Letters schrijven? Basiskoppelingen maken? Klik op de afbeelding en kijk hoe dat gaat.

Vlotheid trainen gaat zo

Klik op de afbeelding om de tutorial te bekijken.

De Alfabetcode bij Van Gils en Gasten

Klik op de afbeelding om een fragment van het gesprek te bekijken.

WordPress Appliance - Powered by TurnKey Linux